Piątkowa

Piątkowa (715 m) - wyraźnie odznaczające się wzniesienie pomiędzy dolinami potoków Rdzawki i Rokicianki na pd. od Chabówki - przy szosie zakopiańskiej. Na stoku zach. Piątkowej drewniany zabytkowy kościółek św. Krzyża z r. 1757. Legenda o jego powstaniu głosi, iż ponad 200 lat temu, kiedy w tym rejonie szumiała jeszcze dzika puszcza, prowadził przez Piątkową szlak handlowy z Polski na Węgry. Drogą jechał bogaty kupiec, którego napadli zbójcy. Osaczony w lesie przez napastników wzniósł ręce ku niebu i zawołał: Krzyżu Święty ratuj mnie! Wówczas nad jego wozem i dobytkiem ukazał się wśród płomieni krzyż, a las w w całej okolicy zakołysał się. Przerażeni zbójcy uciekli, a kupiec na pamiątkę cudownego ocalenia ufundował tu kaplicę. Na jej miejscu, na prośbę proboszcza z Rabki ks. Kłosowskiego, a dzięki poparciu Wojewody Sandomierskiego - Jana Wielopolskiego zbudowano obecny kościół, należący teraz do parafii w Rdzawce. Jest to budowla jednonawowa, konstrukcji zrębowej, szalowana deskami, z prezbiterium zamkniętym trzema bokami oraz dachem krytym gontem. Kościół otaczają otwarte soboty. Ołtarz główny jest drewniany, z obrazem Ukrzyżowanego Chrystusa a po bokach figurami Matki Boskiej i św. Jana Ewangelisty. Cztery boczne ołtarze są drewniane, późnobarokowe. Krucyfiks i figury wykonali rzeźbiarze ludowi na przełomie XVIII i XIX w. Polichromia wnętrza, zniekształcona przez odnowienia z 1901 r., pochodzi z pół. XIX w. Ściany malowane są patronowo w kwiaty. Na zewnętrznej ścianie prezbiterium umieszczono scenę Ukrzyżowania dłuta ludowego artysty z przełomu XVIII i XIX w. Przy wejściu do kościoła widnieje zarys historii l Pułku Strzelców Podhalańskich AK oraz wykaz oddziałów partyzanckich na Podhalu w czasie II wojny światowej. Kościółek otacza zespól dziewięciu lip, pomników przyrody, o wysokości ok. 30 m i obwodzie 4 m a wieku ok. 250 lat. Każdego roku w pierwsza niedzielę maja oraz w drugą lub trzecią września odbywają się u św. Krzyża odpusty, powszechnie i tradycyjnie znane, gromadzące wielu turystów, zwłaszcza przybywających samochodami (po wojnie kościółek pozostawał pod opieką Automobilklubu Krakowskiego). Nieco poniżej kościółka i szosy zakopiańskiej znajduje się źródełko zwane Pocieszną Wodą, okolone metalowym ogrodzeniem, w którym widnieje żelazna figura oraz krzyż z 1870 r. Źródełko to wytrysnęło na miejscu opisanego wyżej cudu. O Pociesznej Wodzie tak pisał w 1856 r. podróżnik Teodor Tripplin: "Pij Pon, dobrodziejka ! To dobra woda na wszystkie choroby i bóle. A na głód także dobra. Oj i na głód pocieszna, mój dobrodziejku." Szukając na terenie Beskidów innych śladów nazwy pocieszny - znajdziemy w kościele w Pasierbcu koło Łososiny Górnej w Beskidzie Wyspowym obraz Matki Bożej Pocieszenia. Trzeba tu dodać, że dawne znaczenie wyrazu pocieszny - to: pocieszający, przynoszący otuchę, dodający otuchy. Z Pociesznej Wody wypływa potok, wpadający do Poniczanki koło willi "Kresówka". Woda ze źródła zbadana została przez P. P. "Uzdrowisko" w Rabce i nie stwierdzono jej właściwości leczniczych. Tymczasem przez mieszkańców Rabki i okolic, a także turystów uważana była i jest nadal za cudownie uzdrawiającą - zwłaszcza schorzenia oczu i nóg. Przy okazji dorocznych odpustów w kościele św. Krzyża przybywający tu przemywają tą wodą oczy i nabierają do naczyń. Od 23 XII 1977 r. źródło Pociesznej Wody pod Piątkową wraz z otaczającą je grupą jesionów i kasztanowców uznane zostało za pomnik przyrody. Górna część potoku wypływającego ze źródła jest siedliskiem płazów górskich (salamandry, traszki).