Suhora

Suhora (1000 m) - ciekawa ze względów krajobrazowych kulminacja na pd. od Tobołowa (964 m) z odkrytym wierzchołkiem, na którym, dzięki staraniom Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Krakowie, otwarto 5 XI 1987 r. jedyne w Polsce górskie obserwatorium astronomiczne. Obiekt służy także naukowym celom Uniwersytetów: Warszawskiego oraz im. Mikołaja Kopernika w Toruniu. Wybierając lokalizację w Gorcach i właśnie w tym rejonie miano na uwadze małe zanieczyszczenie atmosfery opadami przemysłowymi. Brakuje także w pobliżu Suhory większych miejscowości rozświetlających niebo. Stwierdzono niezależnie, iż w Gorcach panują szczególnie korzystne warunki dla obserwcji astronomicznych. Najbliżej Gorców, z inicjatywy prof. Tadeusz Banachiewicza powstała jeszcze w r. 1922 na Lubomirze w Beskidzie Średnim stacja obserwacyjna wyposażona w dwie małe lunetki o średnicy obiektów 136 mm i 76 mm. Prowadzone tam były obserwacje gwiazd zmiennych, momenty zakryć gwiazd przez księżyc, odkryto też dwie nowe komety. Stację spalili Niemcy w 1944 r. Montaż kopuły astronomicznej zabezpieczającej teleskop na Suhorze przeprowadzony został przez specjalistów niemieckich. W transporcie na Suhorę skrzyń z częściami kopuły i teleskopu pomogli żołnierze 6 Pomorskiej Brygady Powietrzno-Desantowej, a także kierownictwo ówczesnej Huty im. Lenina z Krakowa. Teleskop optyczny na Suhorze ma średnicę zwierciadła 600 mm, a ogniskową 7 500 mm. Z teleskopem współdziałają: fotometr fotoelektryczny oraz współpracujący z nim komputer. Do głównych zadań obserwatorium należą: obserwacje fotoelektryczne gwiazd zmiennych a głównie gwiazd zaćmieniowych tj. obiektów zmieniających jasność periodycznie od kiłku godzin do kilku nawet lat. Dzięki prowadzonym obserwacjom poszerza się stale nasza wiedza o warunkach fizycznych panujących w otoczeniu gwiazd podwójnych. Materiały o obserwatorium udostępnił mi prof. Jerzy M. Kreiner. Kulminację Suhory łączy ze schroniskiem PTTK na Starych Wierchach praktyczna ścieżka bez szlaku trawersująca Obidowiec i Groniki. Nadaje się ona do turystyki narciarskiej.